චිකුන්ගුන්යා
චිකුන්ගුන්යා යනු Aedes මදුරුවන් මගින් පැතිරෙන වෛරස රෝගයකි. මෙය උණ, සන්ධි වේදනාව සහ ශරීරය තුළ දැඩි වේදනාවක් ඇති කරයි. ශ්රී ලංකාවේ ද මෙය වසර කිහිපයක පුරා වාර්තා වන රෝගයකි.
රෝග ලක්ෂණ මොනවාද?
චිකුන්ගුන්යා වෛරසය ආසාදනයෙන් පසු 3–7 දිනක් ඇතුළත පහත ලක්ෂණ ඇති විය හැක:
- ඉහළ උණ (හදිසියෙන් පටන් ගන්නා)
- අතේ, පයේ සහ සන්ධිවල දැඩි වේදනාව
- හිසරදය
- සිරුරේ දුබල බව සහ ක්ලාන්තභාවය
සන්ධි වේදනාව සමහරවිට සති හෝ මාස කිහිපයක් පවා හැක.
රෝගය හඳුනාගැනීම
චිකුන්ගුන්යා වෛරසය හඳුනා ගැනීම සඳහා:
- රුධිර පරීක්ෂණ (IgM antibodies, RT-PCR)
ප්රතිකාර
චිකුන්ගුන්යා සඳහා විශේෂිත ප්රතිවෛරස ඖෂධයක් නොමැත.
- උණ සඳහා පැරසිටමෝල් (Paracetamol) භාවිතා කරන්න
- ජලය
- විවේකය
- වෛද්ය උපදෙස් නොමැතිව Aspirin/ibuprofen වැනි ඖෂධ භාවිතය වලකින්න
වැළක්වීම
චිකුන්ගුන්යා වැළක්වීමේ හොඳම ක්රමය වන්නේ Aedes මදුරුවන්ගේ වාසස්ථාන පාලනය කිරීමයි:
නිවැරදි දැනුම සහ ක්රියාමාර්ග මගින් මෙම ව්යාධිය පාලනය කළ හැක.
- වතුර රැඳී සිටින බඳුන්, ටයර්, බෝතල්, ආදිය පිරිසිදු කිරීම
- දිගු ඇඳුම් ඇඳීම
- මදුරුවන් විකර්ශණ තෙල් භාවිතා කිරීම
- උදෑසන සහ සන්ධ්යාවේදී විශේෂයෙන් සැලකිලිමත් වීම